Welk dyslexie hulpmiddel inzetten?

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op de Lexima nieuwsbrief

Bron: Hoe adviseer je welk hulpmiddel in te zetten bij dyslexie?  Annette Roetenberg, Tijdschrift voor Remedial Teaching, 2015 01

dyslexie hulpmiddel

Voor leerlingen met dyslexie is het gebruik van ICT-hulpmiddelen een normale zaak geworden. Van scholen wordt verwacht dat zij, kijkend naar de onderwijsbehoefte van een leerling, passend onderwijs bieden.
De remedial teacher kan ouders en scholen adviseren ICT-middelen voor een leerling op school en thuis te gaan inzetten. Maar welk hulpmiddel moet je inzetten bij dyslexie, hoe adviseer je ze en waar moet je dan op letten?

Dyslexie is een lees- en spellingstoornis die in ernstige mate een normale educatieve ontwikkeling beperkt. Recent wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat het transport van talige informatie tussen de hersencentra moeizaam verloopt ( Boets, 2013). Het primaire doel van compenserende hulpmiddelen is het kind met dyslexie een kans geven leerprestaties in overeenstemming te brengen met zijn cognitieve mogelijkheden. Zelfredzaamheid staat daarbij centraal. De compenserende hulpmiddelen zijn te verdelen in voorleesapparaten, voorleessoftware en geavanceerde dyslexiesoftware (Hoenderken et al., 2012). De Daisyspeler is het meest gebruikte voorleesapparaat. De meest gebruikte comperenserende dyslexiesoftware zijn de programma's Kurzweil 3000 en Sprint Plus van Lexima. Daarnaast kennen we WoDy, Claroread, Appwriter, L2S en Spika.

DAISYSPELER

Daisyspeler dyslexie hulpmiddelVaak adviseren dyslexiebehandelaars het gebruik van een Daisyspeler. Deels omdat dit hulpmiddel algemeen bekend en geaccepteerd is, deels omdat in de zorgverzekeringswet is bepaald dat bij dyslexie, zij het onder strikte voorwaarden, alleen de Daisyspeler wordt vergoed. De vergoedingsregeling wekt de indruk dat de Daisyspeler het meest geschikte hulpmiddel is.

Dit is niet zonder meer het geval (van Gent, Janssen, Roetenberg, Hardenberg, 2010). De Daisyspeler ondersteunt alleen bij het lezen (vaak passief). Leerlingen met (ernstige) dyslexie hebben echter naast ondersteuning bij het lezen juist ook ondersteuning nodig bij tekstbegrip, spellen, schrijven, vreemde talen en studievaardigheden. Met het vorderen van de schoolcarriere blijkt bijna 90 procent van de leerlingen met dyslexie naast een voorleesapparaat ook behoefte te hebben aan ondersteuning bij spellen, het gebruik van woordenboeken, de uitspraak van vreemde talen en het maken van samenvattingen.

Duidelijk is dat het gebruik van de computer en aangepaste software voor kinderen en jongeren met ernstige en hardnekkige lees-, spelling en/of schrijfproblemen essentieel is om hun leerpotentieel te verwezenlijken en hun talenten ten volle te kunnen ontwikkelen (Dyslexiesoftware! En nu? 2011)

GEAVANCEERDE DYSLEXIESOFTWARE

De effecten van geavanceerde dyslexiesoftware zijn breed onderzocht. Deze producten bieden ondersteuning bij technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven, vreemde talen en het ontwikkelen van studievaardigheden (Braams, 2009; Smeets & Kleijnen, 2007; Hoenderken, 2012). Tienduizenden leerlingen op duizenden scholen werken met deze software en gelukkig komt er steeds meer aandacht vooor de randvoorwaarden voor effectieve implementatie.

De redenen die tot nu toe worden aangegeven om de computer niet of beperkt toe te staan zijn divers:

  • praktische problemen
  • het feit dat leerkrachten het niet eerlijk vinden voor de andere leerlingen
  • de eigen visie van de leerkracht
  • het past niet in de visie van de school
  • onduidelijkheid en onzekerheid bij leerkrachten....

Maar dat moet en kan anders. Want goed gebruik van dyslexie-ICT vermijdt frustratie, vergroot de motivatie en zelfstandigheid bij leerlingen en zorgt ervoor dat teksten die aansluiten bij hun leeftijdsniveau gelezen kunnen worden (Van der Weerden, 2009). Leerlingen worden hiermee daadwerkelijk uitgedaagd op hun eigen cognitieve niveau.

Dit artikel geeft daar duidelijkheid over.