Onderzoek naar implementatie van Bouw! bij samenwerkingsverband de Eem

Als stageopdracht bij Lexima heeft Marjoleine Meijs onderzoek gedaan naar de implementatie van Bouw! bij Samenwerkingsverband de Eem. Bij dit samenwerkingsverband zijn ongeveer 130 scholen aangesloten.

In het najaar van 2018 is een onderzoek gestart naar de implementatie van Bouw! op de scholen die toen met Bouw! werkten. Er is een enquête verspreid over alle scholen waarin onder meer werd ingegaan op de betrokkenen en hun taken, de selectiecriteria, het beleid en de evaluatie. Bijna zeventig scholen hebben deze enquête ingevuld. In het voorjaar van 2019 zijn toenmalig stagiaires Rosalin van der Hoeven en Joyce van Bentem vanuit Lexima bij de scholen van de Eem op bezoek geweest die deze enquête niet hadden ingevuld maar wel met Bouw! werkten. Ook hebben ze schoolbezoeken uitgevoerd bij scholen die aangaven twijfels of problemen te ervaren rondom Bouw!.

In navolging van dit onderzoek is besloten de scholen van de Eem die nog niet bezocht waren, ook te bezoeken. Hierdoor verkrijgt de Eem een volledig beeld van de implementatie van Bouw! bij de scholen van de Eem. Van november 2019 t/m februari 2020 is Marjoleine Meijs met die opdracht bij bijna veertig scholen op bezoek geweest. Op veel scholen kwamen dezelfde twijfels en vragen terug. Een aantal daarvan worden hier besproken.

Veel scholen twijfelen aan de inzet van Bouw! vanaf groep 2. Ze zien groep 2 meer als een speelklas, vinden het te vroeg voor computers of geven aan nog niet zeker te weten of leerlingen in groep 2 dyslexie hebben. Bouw! is een preventief programma, wat inhoudt dat het ingrijpt nog voordat de hardnekkige problemen zich voordoen. Een deel van de leerlingen dat in Bouw! werkt zal niet dyslectisch zijn, maar wel extra hulp en tijd nodig hebben om te leren lezen. Deze leerlingen helpt Bouw! technisch te leren lezen waardoor ze later minder hardnekkige problemen met lezen hebben en ze geen onterechte diagnose dyslexie krijgen. Er was een aantal scholen van SWV de Eem waarbij Bouw! alsnog niet in het lesprogramma van groep 2 past. Deze scholen starten zo snel mogelijk in groep 3.

Een ander vaak gehoorde vraag was wanneer Bouw! afgebroken mag worden. Een aantal scholen gaf aan met Bouw! te stoppen wanneer leerlingen goed mee kunnen komen met de klas. Vanwege groter en langduriger effect is aan deze scholen het advies meegegeven Bouw! in principe altijd af te maken.

Tot slot een heikel punt voor meerdere scholen: wie zijn betrokken en wie voert welke taak of taken uit. Op veel scholen blijkt de coördinator van Bouw! zichzelf een groot deel van de taken te geven, waardoor het redelijk wat tijd kost iedere week om Bouw! te coördineren. Vaak kwamen we tijdens een schoolbezoek tot de conclusie dat de coördinator veel taken uit handen kon geven, bijvoorbeeld aan de leerkracht van de bovenbouwtutoren, aan een vrijwilliger of aan een onderwijsassistent.

Dit onderzoek is zowel voor scholen van toegevoegde waarde vanwege de individuele en algemene tips als voor het samenwerkingsverband vanwege het inzicht in de werkwijze van de verschillende scholen. Ter afronding van dit onderzoek zijn naar zowel de scholen als naar het samenwerkingsverband een adviesrapport verstuurd ter bevordering van de werkwijze en ondersteuning bij het programma Bouw!.