Meerwaarde van dyslexie ICT bij leerproblemen

Bron: 2010, De meerwaarde van ICT-hulpmiddelen op de leerprestaties en het sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen met dyslexie, A.E.M. Hardenberg, A.A. Roetenberg, H.T. Kleintjens

De meerwaarde van ICT-hulpmiddelen op de leerprestaties en het sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen met dyslexie.
Resultaten van een peiling onder leerlingen, studenten, ouders, behandelaars en docenten.

Samenvatting
Uit de antwoorden van alle vier de groepen blijkt dat de respondenten van mening zijn dat dyslexie-ICT hulpmiddelen een duidelijk positieve relatie hebben met lees- en spellingprestaties en met leerprestaties in verschillende vakken. Bovendien signaleren de respondenten een positieve relatie tussen het gebruik van ICT-hulpmiddelen en het sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen met dyslexie. De zelfstandigheid en het zelfvertrouwen van het kind lijken toe te nemen door het gebruik van dyslexie-ICT hulpmiddelen. Van de scholen geeft 98% aan dat de zelfredzaamheid van de leerlingen verbetert. Tevens lijken door het gebruik van dyslexie-ICT hulpmiddelen gevoelens van (faal)angst en somberheid te verminderen: slechts 5% van de leerlingen geeft aan met gebruikmaking van een hulpmiddel behoorlijk tot erg (faal)angstig of somber te zijn, terwijl zonder gebruik van hulpmiddel dit percentage op 21% ligt. Tenslotte worden er minder problemen gerapporteerd op school, bij het maken van huiswerk en het volgen van de studie wanneer een ICT-hulpmiddel wordt gebruikt door een kind met dyslexie.

Dyslexie hulpmiddelen bij leerproblemenHoewel de bevindingen over het gebruik van dyslexie-ICT hulpmiddelen bij alle betrokkenen positief lijken, komt uit dit onderzoek ook naar voren dat er op scholen nog veel moet gebeuren om de gunstige effecten ten volle te kunnen benutten. Deze peiling is geen wetenschappelijk bewijs voor de effecten van dyslexie-ICT hulpmiddelen, maar een goede weergave van indrukken, ervaringen en waarnemingen die leerlingen, studenten, ouders, behandelaars en docenten hebben. Opvallend is de consistentie in de respons van deze verschillende doelgroepen.

1 Inleiding

Pringle-Morgan (1896) was de eerste die dyslexie in een educatieve context rapporteerde (zoals geciteerd in Regan & Woods, 2000). Hij beschreef de slimste jongen uit de klas die niet in staat was het lezen en spellen onder de knie te krijgen. Tegenwoordig wordt dyslexie door de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) (2008) als volgt omschreven:

"Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau." 

Voor de onderkennende diagnose is het van belang dat er consensus bestaat over de beschrijvende definitie van dyslexie. Binnen de behandelingscyclus gaat deze vaststelling van dyslexie op basis van objectief waarneembare kenmerken vooraf aan de verklarende diagnose en de indicerende diagnose waarin de meest passende interventie wordt omschreven (Ruijssenaars, Bron, Loykens & Van Mameren-Schoehuizen, 2009). Er bestaan weinig op empirisch onderzoek berustende schattingen van de prevalentie van dyslexie. Een onderzoek uitgevoerd onder leerkrachten van groep 8 van het Basisonderwijs toont aan dat 8,8% van de leerlingen in het Basisonderwijs lees- en spellingproblemen ondervinden. De prevalentie van ernstige enkelvoudige dyslexie wordt in dit onderzoek geschat op 3,6% (Blomert, 2002).

De oorzaak van dyslexie

Hoewel er veel onderzoek is gedaan naar dyslexie is er nog weinig consensus over de precieze oorzaak van dyslexie. Wel is er overeenstemming dat de oorzaak van dyslexie in de hersenen te vinden is en dat kinderen met dyslexie een tekort hebben in het fonologische bewustzijn en in de fonologische verwerking van taal (Gallagher, Frith & Snowling, 2000; Swan & Goswami, 1997; www.steunpuntdyslexie.nl). Ook is inmiddels duidelijk dat dyslexie erfelijk is (DeFries, 1991 zoals geciteerd in Gallagher, Frith & Snowling, 2000). Uit tweelingonderzoek blijkt dat 40 tot 60% van de problemen met decoderen te herleiden is tot een erfelijke component, ook wel ontwikkelingsdyslexie genoemd (Van der Leij, 2003). 

Lees het hele artikel >>