Inzetten van dyslexie-ICT, schrijfhulp en leeshulp

Schrijfhulp en leeshulp

Bron: Inzetten van dyslexie-ICT, een kwestie van beslissen, TvRT, Juli 2010, van Gent, Janssen, Roetenberg, Hardenberg

ICT-hulpmiddelen voor kinderen met dyslexie kunnen een belangrijke rol spelen binnen de begeleiding. Daarvoor is het wel nodig dat leerkrachten, behandelaars en remedial teachers de mogelijkheden ervan (onder)kennen en weten welk hulpmiddel wanneer geschikt is. Bovendien is afstemming essentieel bij de begeleiding. 

Dyslexiesoftware schrijfhulp en leeshulpIn de Zorgverzekeringswet is bepaald dat op het gebied van hulpmiddelen bij dyslexie alleen een Daisy speler wordt vergoed. Met deze speler kunnen leerlingen luisteren naar ingesproken lees- en schoolboeken op Daisy cd. Als ze tegelijk meelezen in het boek, krijgen ze de tekst zowel visueel als auditief aangeboden. Dit bevordert het lezen. Een Daisy speler wordt alleen vergoed als behandeling door een GZ-psycholoog of orthopedagoog niet succesvol is gebleken én de speler bestemd is voor thuisgebruik.
Deze regeling roept nogal wat verwarring op. Behandelaars in de zorg en begeleiders in het onderwijs zouden bijvoorbeeld kunnen denken dat compenserende maatregelen pas nodig zijn na afloop van een behandeling in de zorg. Bovendien wordt met de huidige vergoedingsregeling de indruk gewekt dat de Daisy speler het meest geschikte hulpmiddel is. Dit is niet zonder meer het geval.

Combinatie van remediëren en compenseren

De meest effectieve manier om dyslectische kinderen te begeleiden is een combinatie van remediërende en compenserende strategieën en materialen. Remediërende hulpmiddelen zijn speciale programma’s met oefeningen op maat op het gebied van lezen en spelling. Woordenhaai bijvoorbeeld, of Clicker. Compenserende kulpmiddelen verminderen de belemmeringen die het zwakke lezen en spellen met zich meebrengt en stellen de leerling in staat te lezen en spellen (Smeets & Kleijnen, 2008). We onderscheiden hierbij voorleesapparaten, voorleessoftware en geavanceerde dyslexiesoftware. Geavanceerde dyslexiesoftware biedt optimale ondersteuning van technisch en begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven en studeren. De lay-out van het brondocument blijft daarbij intact.

Geavanceerde dyslexiesoftware van Lexima

Bij het inzetten van compenserende hulpmiddelen in de behandeling, zijn er ook remediërende effecten te verwachten. Dit komt duidelijk naar voren in het Protocol Leesproblemen en Dyslexie voor groep 5-8.
Het is uitermate belangrijk voor de algemene ontwikkeling en de woordenschat om teksten op leeftijdsniveau aan te bieden. Er moet dan ook niet gewacht worden met het inzetten van compenserende middelen totdat de leerling naar het Voortgezet Onderwijs gaat (Wentink & Verhoeven, 2004). De leerling moet immers gemotiveerd blijven, succeservaringen opdoen en geen onnodige leerachterstand oplopen.
Braams (2009, pag. 76) zegt het zo: ”Ik beschouw het niet inzetten van hulpmiddelen op school als een dyslectisch kind zich daar beter mee kan redden dus als een foute beslissing, met ernstige pedagogische en onderwijskundige gevolgen”.

Samenwerken en afstemmen 

In het kader van de vergoedingsregeling voor diagnostiek en behandeling van ernstige enkelvoudige dyslexie moeten scholen en behandelaars sinds 1 januari 2009 samenwerken. Niet alleen bij de verwijzingsprocedure, maar ook bij de afstemming tussen wat er op school gebeurt en wat er in de externe behandeling wordt gedaan. In de ideale situatie zorgt de school bij een dreigende leerachterstand voor adequate compensatie met dyslexie-ICT.
In het artikel ‘Protocol voor gespecialiseerde dyslexiebehandeling’ wordt aangegeven hoe de gespecialiseerde behandeling van dyslexie, zoals die nu deels binnen het basispakket van de zorgverzekering valt, is in te vullen (Ruijssenaars, Bron, Loykens & Mameren-Schoehuizen, 2009). Het werken volgens protocol is hierbij een belangrijk uitgangspunt. 

 

Lees het hele artikel >>