Hulpmiddelen voor succes bij lezen

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op de Lexima nieuwsbrief

Bron: Dyslexie-ICT-hulpmiddelen als voorwaarde voor succes bij lezen, Remediaal 2008/2009 nr 4, R. Janssen en J. van Gent

Dyslexie hulpmiddelen als voorwaarde voor succes bij lezenDyslexie is een lees- en spellingstoornis die een normale educatieve ontwikkeling belemmert en vaak tot problemen met motivatie of werkhouding leidt. Er wordt een groot beroep gedaan op de lees-, spelling- en studievaardigheden van leerlingen in het VO. Dyslexie-ICT-hulpmiddelen stellen de leerling in staat om ondanks zijn belemmeringen toch op zijn intellectuele niveau te presteren.

Het inzetten van ICT biedt meerdere voordelen. Met geavanceerde dyslexiesoftware wordt de zwakke technische leesvaardigheid gecompenseerd, is er ondersteuning bij tekstbegrip, spellen en schrijven, en gaat studeren beter.
Leerlingen die met hulpmiddelen werken, ervaren succes en blijven daardoor meer gemotiveerd. Uit onderzoek blijkt ook dat ze meer zelfvertrouwen ontwikkelen en dat ze zelfstandiger kunnen werken. Het is belangrijk dat een hulpmiddel gekozen wordt dat past bij de ernst van de dyslexie van de individuele leerling en de eisen die het onderwijs stelt.

Alle onderwijszorgniveaus

Dyslexie-ICT-hulpmiddelen kunnen een belangrijke rol spelen bij alle onderwijszorgniveaus. Als leerlingen hulpmiddelen tijdens de les mogen gebruiken, stelt dat hen in staat zo veel mogelijk zelfstandig te werken en mee te doen met de klas. Extra instructie voor het aanpakken van leerachterstanden en de gelijktijdige inzet van ICT-middelen zorgen ervoor dat remediëren en compenseren elkaar versterken.

Daisy-spelers helpen de leerling door het luisteren naar boeken die zijn ingesproken op cd. Dat stimuleert het plezier in lezen en verrijkt de woordenschat.

Voorleessoftware, zoals Sprinto, stimuleert actief lezen en helpt beter schrijven door auditieve feedback bij spellen.

De geavanceerde dyslexieprogramma’s Kurzweil 3000 en Sprint Plus bieden ondersteuning bij alle facetten van technisch lezen, begrijpend lezen, spellen, strategisch schrijven, studeren en het maken van toetsen en examens.

Als leerlingen op school en thuis dezelfde materialen kunnen gebruiken, is dit een belangrijk pluspunt. Samenwerking is het sleutelwoord voor succes. Docenten die digitaal studiemateriaal en toetsen aanleveren geven een extra stimulans aan de ontwikkeling van hun leerlingen met dyslexie. Met ICT-hulpmiddelen worden leerlingen minder gehinderd door hun zwakke lees- en spellingvaardigheden en kunnen ze daadwerkelijk laten zien wat hun kennis en vaardigheden zijn. In het PO en VO zetten steeds meer scholen dyslexie-ICT in. De doorgaande lijn van PO naar VO moet worden gecontinueerd.
Bij de begeleiding van leerlingen buiten de school raken behandelaars steeds vaker vertrouwd met dyslexie hulpmiddelen als onderdeel van de behandeling.

Technische maatjes

Technische maatjes bij dyslexieHet vormgeven van het dyslexie-ICT-beleid is een cyclisch proces, dat moet worden geëvalueerd en bijgesteld. De stappen voor een effectieve implementatie staan helder beschreven in Technische maatjes bij dyslexie, een uitgave van het Masterplan Dyslexie. Dit boekwerk met dvd is in december 2008, op initiatief van de staatssecretaris van onderwijs mevrouw Sharon Dijksma, naar alle scholen in het basis- en voortgezet onderwijs gezonden. Zij wilde het gebruik van dyslexiehulpmiddelen op scholen stimuleren.

In deze publicatie worden vier aandachtsgebieden beschreven:

1. Visie en beleid In een werkgroep met daarin een vertegenwoordiger uit de directie, de leerlingenzorg en de ICT-sector, kan het algemene dyslexiebeleid verder worden toegespitst op dyslexie-ICT.

2. Beheer en professionalisering Door gebruik te maken van enthousiaste docenten en leerlingen, die als voorbeeld kunnen fungeren, kan de presentatie van het materiaal en scholing voor het team worden ondersteund. Ook ouders kunnen worden ingeschakeld, bijvoorbeeld voor het digitaal beschikbaar maken van schoolboeken. De ICT-ondersteuning op school speelt altijd een sleutelrol: de inzet van dyslexieICT moet mogelijk gemaakt worden en blijvend ondersteund worden.

3. Aanschaf en materiaalbeheer Hierbij is het vooral belangrijk om, na het maken van de keuze voor een hulpmiddel, met een haalbaar doel te beginnen. Door eerst ervaring op te doen in een pilot kan een breder draagvlak worden gecreëerd.

4. Continuering en onderzoek Het meten van effecten en het rapporteren hierover is zinvol voor bijstelling en uitbreiding.

Lees het hele artikel >>