IDAA voor diagnostiek van dyslexie

Wat is IDAA?

Wat is het?

Voor diagnostiek van dyslexie bij volwassenen en jongeren zijn er twee, unieke, online computergestuurde dyslexietests ontwikkeld: IDAA15+ en IDAA-mbo

Dyslexie MBO
Hoe helpt het?

Veel jongeren en volwassenen hebben al jaren problemen met lezen en schrijven, maar er is nooit een officiële diagnose dyslexie gesteld. Maar als zo iemand later toch gaat vastlopen in zijn/haar schoolcarrière of in zijn werk, dan is er alle reden om alsnog aan dyslexie te denken. 

IDAA15+ dyslexietest voor volwassenen en jongeren

IDAA15+ is genormeerd voor volwassenen en jongeren (vanaf 15 jaar).

IDAA-mbo screeningtest bij mbo studenten

IDAA-mbo is een screeningsinstrument dat als onderdeel van het Protocol Dyslexie mbo is ontwikkeld in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Met IDAA-mbo kunnen snel en op betrouwbare wijze lees-, reken- en taalproblemen van mbo-studenten in kaart worden gebracht. 

Bestellen

IDAA dyslexietests zijn ontwikkeld door de Universiteit van Amsterdam en Muiswerk. Lexima verzorgt advies, instructie, training en verkoop van IDAA. De tests kunnen uitsluitend worden besteld door bevoegde diagnostici.

IDAA15+ online diagnosetest voor volwassenen en jongeren

IDAA (15+) is de eerste en enige volledig computergestuurde test voor diagnostisch onderzoek naar dyslexie bij jongeren (ouder dan 15 jaar) en volwassenen. IDAA staat voor 'Interactieve Dyslexietest Amsterdam-Antwerpen'.

Computertests bleken op basis van sterkte-zwakte-profiel dyslexie zo goed te signaleren dat IDAA is ontwikkeld. De test is genormeerd en gevalideerd op basis van experimenteel wetenschappelijk onderzoek aan de universiteit van Amsterdam in samenwerking met Hogeschool Lessius in Antwerpen. Hierbij zijn 3.280 leerlingen betrokken geweest. IDAA is genormeerd voor (jong)volwassenen in Nederland en Vlaanderen.  

Doel

IDAA is gebaseerd op een wetenschappelijk verantwoorde analyse van de kernvaardigheden van lezen en spellen en de processen die daaraan ten grondslag liggen. IDAA heeft tot doel informatie te verschaffen voor de onderkennende, verklarende en indicerende diagnose van dyslexie:

  • Informatie geven over de ernst van problemen met lezen en spellen (onderkennende diagnose: welke waarneembare kenmerken?)
  • Informatie geven over de aard van de problemen met lezen en spellen.
    (verklarende diagnose: welke cognitieve kerntekorten?)
  • Informatie verzamelen met het oog op advies op maat en ondersteuning.
    (indicerende diagnose: combineren van gegevens).

Let op: IDAA (15+) is een diagnostisch instrument, geen screeningsinstrument. Een professional die bevoegd is om diagnostiek te verrichten dient daarom bij de afname en interpretatie betrokken te zijn. 

Doelgroep

IDAA is te gebruiken bij jongeren ouder dan 15 jaar, bijvoorbeeld bij middelbare scholieren of studenten in het hoger onderwijs. Ook volwassenen in de werksituatie kunnen met behulp van dit diagnostisch instrument duidelijkheid krijgen over de oorsprong van hun dagelijkse problemen met lezen en schrijven. Het instrument kan gebruikt worden door professionals die bevoegd zijn diagnostiek af te nemen.

Opzet instrument

In IDAA wordt alle informatie visueel en auditief aangeboden. Het instrument wordt volledig op de computer afgenomen en hierdoor zijn de resultaten na afname meteen beschikbaar. IDAA bestaat uit de volgende subsets:

  • Vragenlijst: Hiermee wordt gerichte achtergrondinformatie over de testpersoon verzameld. De beoordelaar kan bij de beoordeling van de testresultaten rekening houden met de informatie uit de vragenlijst. De lijst bestaat uit 26 vragen over 7 onderwerpen.
  • Bommetjes: Deze subtest meet de basale reactiesnelheid. Meestal is deze bij dyslectici in orde.
  • Woordomkeringen: Deze subtest is geheel auditief en meet de fonologische vaardigheden. Er wordt gevraagd of het tweede woord het omgekeerde is van het eerste woord, bijvoorbeeld KERG-GREK.
  • Flitslezen woorden: Hierbij wordt de automatisering van de woordherkenning gemeten. Het gaat om decoderen op woordniveau, is het woord goed gespeld of niet? De identificatie moet snel gebeuren vanwege de geflitste aanbieding.
  • Flitstypen pseudowoorden: Hierbij wordt de mate van automatisering bij het lezen en spellen van onbekende woorden onderzocht. Een woord moet worden waargenomen, onthouden en nagetypt (gespeld) .
  • Flitstypen woorden en Flitstypen Engelse woorden: Bij deze subtests wordt de mate van automatisering bij het lezen en spellen van bestaande Nederlandse en Engelse woorden onderzocht.

Met deze opzet worden verschillende aspecten van lezen en spellen onderzocht en samengevat in een IDAA-Q (IDAA-Quotiënt), dit is een brede basis voor het diagnosticeren van dyslexie. Naast het IDAA-Q is er een profiel zichtbaar waarin de resultaten per subtest te vinden zijn. Ook zijn per subtest de detailgegevens beschikbaar, hiermee kunt u precies zien welk type fouten gemaakt zijn. Tevens kan de IDAA sterktes en zwaktes aan het licht brengen, bijv. op fonologisch en orthografisch gebied. Bij de interpretatie van de resultaten dient een professional betrokken te zijn die bevoegd is om diagnostiek te verrichten.

Computergestuurde aanbieding

Een praktisch uitgangspunt voor de ontwikkeling van de IDAA is geweest dat de test interactief zou moeten zijn. Aanbieding van de items en registratie van de scores zijn computergestuurd en onafhankelijk van een testafnemer. Informatie verschijnt visueel op het scherm en klinkt auditief (met Nederlandse resp. Vlaamse stem) via de hoofdtelefoon. Antwoorden gebeurt met behulp van het toetsenbord. Het voordeel van computergestuurde aanbieding is dat de presentatie betrouwbaar en gestandaardiseerd is, want voor iedereen precies gelijk. Zonder computer zou flitsaanbieding bovendien niet uitvoerbaar zijn.

Voordeel is ook dat de testresultaten direct na afloop beschikbaar zijn. Het antwoorden via het toetsenbord maakt de IDAA op veel plekken bruikbaar. De testpersoon kan de test afleggen zonder hardop te antwoorden en zonder noodzakelijke een-op-een begeleiding. De computer zorgt voor instructies en feedback.

IDAA Online

IDAA dyslexietests worden online afgenomen. De Online versies van IDAA zijn bedoeld om de test op school of in een behandelpraktijk af te nemen, zonder dat het programma op een computer hoeft te worden geïnstalleerd. De test kan worden afgenomen op iedere computer met een internetverbinding binnen deze organisatie.

IDAA-mbo dyslexie screening voor mbo studenten

Testsuite 5 Protocol dyslexie mbo (IDAA-mbo) is hét screeningsinstrument dyslexie bij jongvolwassenen die op het mbo een opleiding volgen.

Dyslexie test

IDAA-mbo is het digitale dyslexie-signaleringsinstrument voor het middelbaar beroepsonderwijs. IDAA-mbo maakt onderdeel uit van het Protocol Dyslexie MBO, dat in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen is ontwikkeld. De test geeft snel en inzichtelijk informatie over de kans dat een student dyslectisch is én of hij/zij andere leerproblemen heeft, zoals met rekenen of woordenschat.

De test is genormeerd door de Universiteit van Amsterdam. Het maken van deze computertest kost ongeveer 45 minuten en de testresultaten zijn onmiddellijk beschikbaar. Het is goed mogelijk om de testen klassikaal af te nemen: 1 lokaal, 25 deelnemers, 2 begeleiders. De test kan dus worden afgenomen zonder één-op-één begeleiding. IDAA-mbo is vooral bedoeld voor screening: met grotere groepen studenten zo snel mogelijk en zo betrouwbaar mogelijk een indicatie krijgen voor de diagnose dyslexie. Het middelbaar beroepsonderwijs heeft met IDAA-mbo de beschikking gekregen over een algemeen geaccepteerde, betrouwbare dyslexietest.

Met IDAA-mbo krijgt u een goed beeld van de tekorten in de lees- en spellingprocessen en kunnen eventuele subtypen van dyslexie worden vastgesteld. Het doel van de test is drieledig:

  1. informatie verkrijgen over de ernst en de aard van de leesproblemen om dyslexie te kunnen identificeren
  2. informatie verkrijgen over het samengaan van leesproblemen met problemen in de woordenschat en het rekenen (belangrijk t.a.v. meervoudigheid van de problematiek)
  3. een bijdrage leveren aan de informatie die nodig is voor verder diagnostisch onderzoek en het nemen van remediërende en ondersteunende maatregelen (bijvoorbeeld de inzet van hulpmiddelen).
Onderzoek lees- en spellingprestaties

De test richt zich op dyslexie: ernstige lees- en/of spellingproblemen op woordniveau die niet toe te schrijven zijn aan andere problemen. In de test worden de specifieke lees- en spellingprestaties onderzocht door middel van 'flitstaken'. Hierdoor wordt niet alleen het herkennen van de juiste schrijfwijze (orthografie) getest, maar ook het spellen van bestaande- en pseudowoorden. Daarnaast wordt ook het bewustzijn voor klanken apart getoetst.

De student legt de test af zonder hardop te hoeven antwoorden en zonder persoonlijke begeleiding. De testresultaten worden automatisch geanalyseerd. In de rapportage wordt overzichtelijk weergegeven op welke onderdelen de studenten goed gescoord hebben en waarop minder goed. Ook de persoonlijke resultaten van een student zijn af te lezen. De gedetailleerde resultaten in het persoonlijk profiel kunnen worden gebruikt voor ondersteuning op maat.

Profielen lees-, taal- en rekenproblemen in het mbo

IDAA-mbo is genormeerd door onderzoekers van de Universiteit van Amsterdam (van der Leij en Bekebrede). De test levert ook informatie op over taal- en rekenproblemen. Het onderzoek van UvA geeft een goed beeld van het voorkomen van problemen met lezen, taal en rekenen. Bijna 38% van de leerlingen valt in één van de probleemcategorieën. 

Abonnement Testsuite 5 Protocol dyslexie mbo

IDAA dyslexietests worden online afgenomen. De online versies van IDAA zijn bedoeld om de test op school of in een behandelpraktijk af te nemen, zonder dat het programma op een computer hoeft te worden geïnstalleerd. De test kan worden afgenomen op iedere computer met een internetverbinding binnen deze organisatie.