Laaggeletterd in een geletterde maatschappij

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op de Lexima nieuwsbrief

Bron: Lexima Magazine Feb '17 

HOE RED JE JE DAN?
Bijna tweehonderdduizend jongeren zijn laaggeletterd. In totaal zijn in Nederland 1,3 miljoen mensen tussen de 16 en 65 jaar laaggeletterd, dat is een op de negen personen. Laaggeletterdheid kan grote gevolgen hebben, 43% van de laaggeletterden is werkloos of inactief. De plannen van het kabinet om in 2017 alle overheidsdiensten digitaal aan te bieden kan bij deze groep burgers voor grote problemen zorgen.

LAAGGELETTERD?
WAAR LOOP JE DAN TEGENAAN?
De leesprestaties van laaggeletterden hebben niet alleen betrekking op gebrekkige technische leesvaardigheid, maar ook op beperkingen in woordenschat, spelling, taalverzorging en begrijpend lezen. Leerlingen die laaggeletterd zijn komen vaak niet veel verder dan het opzoeken van noodzakelijke informatie en het lezen van verplichte teksten, ze lezen nauwelijks boeken. Leerlingen met in het buitenland geboren ouders zijn minder vaardige lezers dan kinderen met in Nederland geboren ouders.
De achterstand van jongens in digitaal lezen is overigens geringer dan bij lezen van papier. De prestaties op technisch lezen worden nauwelijks beïnvloed door persoonskenmerken, in tegenstelling tot die op woordenschat, spelling en begrijpend lezen. De verschillen in prestaties tussen laaggeletterde kinderen van hoger en lager opgeleide ouders, van autochtone en allochtone afkomst en van kinderen die thuis Nederlands of een vreemde taal spreken, zijn aan het eind van de basisschool gering. De verschillen in technische leesvaardigheid kan eerder worden toegeschreven aan de kwaliteit van het leesonderwijs.

DIGITALE KANSEN
Allemaal gortdroge informatie, cijfers en statistieken, maar voor talloze jongeren en volwassenen een gegeven waar ze elke dag mee worstelen. Moderne technologie kan hen gelukkig op veel manieren helpen. De mogelijkheden daartoe worden echter nog te weinig benut. Het lijkt erop dat overheden, instellingen, bedrijven en het onderwijs onvoldoende oog hebben voor de kansen die hier liggen. Denk bijvoorbeeld aan video instructies, het door de computer laten voorlezen van websites en het maken van een foto van een tekst en die laten voorlezen door je smartphone, het gebruik van intelligente woordvoorspellers en van slimme software die een complexe tekst omzet naar een makkelijker te begrijpen tekst. Als laaggeletterden beter in staat zijn om zich digitaal te redden dan bespaart dat een hoop frustratie en verspild talent.
Toegankelijke informatie geeft laaggeletterden de kans mee te draaien in de geletterde maatschappij en zich te ontplooien. Overheden en instellingen besparen grote bedragen op de kosten voor onder andere persoonlijke (via loket) en telefonische dienstverlening. Het actief inzetten van moderne technologie kan bij laaggeletterdheid kan worden gezien als een win-win-win situatie voor alle betrokkenen!

BRONNEN
www.leesmonitor.nu/welke-kinderen-zijn-goed-in-lezen • www.stichtinglezenenschrijven.nl
www.browsealoud.nl • www.wizenoze.com • www.lexima.nl/alinea

 

Dit artikel verscheen eerder in het Lexima Magazine, u kunt zich gratis abonneren >>