Kinderen hebben veel profijt van Bouw

‘Kinderen hebben veel profijt van Bouw!’

Op de Ds. Joh. Groenwegeschool uit Werkendam wordt Bouw! succesvol ingezet. We gaan in gesprek met Annie Nap, leerkracht, intern begeleider middenbouw en coördinator voor Bouw!

De Ds. Joh. Groenewegenschool is in juni 2016 gestart met Bouw!. De school kampte al jaren met een relatief groot aantal leerlingen met dyslexie. Ondanks ervaren leerkrachten, intensieve inzet van onderwijsassistenten én de inzet van ouders thuis, bouwden deze leerlingen al snel een achterstand op. Een van de leden van het zorgteam kwam in aanraking met Bouw!. In een vergadering presenteerde zij Bouw!. Een programma dat effectieve ondersteuning biedt bij beginnende geletterdheid. Het helpt leerlingen die risico lopen op problemen met lezen en spellen inzicht te krijgen in alfabetische principes als teken-klankkoppeling en fonemisch bewustzijn.

Naam Annie Nap
Functie Leerkracht, intern begeleider middenbouw en coördinator voor Bouw!
School Ds. Joh. Groenewegenschool, Werkendam

Hoe inventariseren jullie de risicoleerlingen die ermee gaan werken?

De intern begeleider onderbouw bespreekt de mogelijke inzet van Bouw! met de leerkrachten van groep 2 tijdens de groepsbespreking. Bouw! is een vast agendapunt van dit overleg, dus kan niet over het hoofd worden gezien. Ons leerlingvolgsysteem werkt goed om risicoleerlingen te vinden. De leerkracht volgt en observeert de leerling doorlopend. Doordat Bouw! bij alle groepsbesprekingen in de onderbouw ter sprake komt als agendapunt zijn leerkrachten bewust bezig met de observeren. In de derde week van groep 3 is er een korte groepsbespreking met de intern begeleider, daar staan het lezen en Bouw! centraal.

Hoe gaat het werken met Bouw! in de praktijk?

We zetten Bouw! halverwege groep 2 in bij risicoleerlingen. Bouw! stimuleert de beginnende geletterdheid en voorkomt dat kinderen die net niet dyslectisch zijn, toch afglijden. Doordat er een sterke basis wordt gelegd, is het welbevinden van deze kinderen in het begin van groep 3 beter. In hun beleving kunnen ze al lezen, waardoor zij zich veel zekerder en competenter in de klas voelen. Bij leerlingen die in de eerste weken van groep 3 een opvallende achterstand hebben, zetten we Bouw! alsnog in.

De toetsen worden op school gedaan, de kinderen krijgen een leuk diploma als ze Bouw! hebben afgerond. Ook maken we een lees-/taal-hulpplan voor deze kinderen, of wordt Bouw! als onderdeel in een breder lees-/taal-hulpplan opgenomen. Het harde werken dat de leerlingen doen in Bouw! heeft effect. Zo wordt de herfstsignalering door de Bouw!-kinderen beter gemaakt dan op grond van hun leervermogen en leertempo te verwachten is.

Het voltooien van de lessen vergt veel oefentijd. Daarom hebben wij ervoor gekozen om op school te werken met tutoren en de leerlingen ook thuis te laten werken. Elke week wordt er op school een half uur én thuis een half uur gewerkt. Op school zijn er altijd twee onderwijs assistenten aanwezig, zij sturen bij waar dat nodig is.

Wie zijn bij jullie de tutoren?

Eens per week werken er vijftien leerlingen elk met een eigen tutor in het computerlokaal met Bouw!. Een leerling wordt altijd begeleid door een vaste tutor uit de bovenbouw. De tutoren hebben een korte training gevolgd van de onderwijsassistenten. In die training is ook een lesje pedagogiek gevoegd met aandacht voor complimenten geven, rustig blijven en geduld. De tutoren vinden het leuk om te doen. Ze vinden het interessant om binnen school een taak te hebben. Dat maakt dat ze zich verantwoordelijk voelen. We merken dat ze daar van groeien. Daarnaast zijn ze zijn even de klas uit, dat is ook altijd leuk. Ook al ga je graag naar school en heb je een aardige leerkracht! Een bijkomend effect is dat Bouw! zorgt voor sociale cohesie op het schoolplein. De jonge kinderen en de oudere tutor zien elkaar staan en hebben contact.

Hoe betrekken jullie de ouders bij Bouw!?

We betrekken de ouders nauw bij Bouw!. Ze krijgen uitleg op een speciale bijeenkomst en een minihandleiding. Wij verwachten dat ze minimaal een half uur per week, verdeeld over twee tot vier sessies, met hun kind werken. De onderwijsassistenten zien in Bouw! hoeveel er thuis wordt gedaan. Het consequent oefenen door ouders blijft wel een aandachtspunt. Zolang we hier bovenop zitten gaat het goed. Het is nooit onwil, maar het komt er soms gewoon niet van. Aan ons is het dan de taak om ouders te overtuigen dat het goed is voor hún kind.

Hoe beoordelen jullie de vooruitgang?

De vooruitgang van de leerling is goed bij te houden in het programma zelf. Zowel op het gebied van het oefenen als de toetsresultaten. De leerkracht merkt het natuurlijk ook aan het observeren van de leerling in de klas. In gezamenlijk overleg met onderwijs assistenten, de leerkracht en de intern begeleider houden we in de gaten hoe het gaat. Soms merken we dat het beter is om een poosje te stoppen met thuis oefenen. Dan werken we op school, individueel, extra om de urenlimiet te halen.

Hoe zorgen jullie voor borging van de kennis over het werken met Bouw!?

Het werk is verdeeld over meerdere personen binnen school: twee onderwijsassistenten, een intern begeleider onderbouw en de intern begeleider middenbouw die tevens coördinator Bouw! is. Daarnaast hebben de leerkrachten van de groepen 2 en 3 ermee te maken. Hoewel zij inhoudelijk wat minder kennis van het programma hebben, zouden ze het in geval van nood wel vrij snel kunnen oppakken.
We hebben alles rond Bouw! digitaal vastgelegd. Verder hebben enkele teamleden een cursusmiddag gevolgd waar Bouw! in een workshop langskwam. Soms volgt er iemand in het team eens een cursus bij Lexima.

Welke effecten merken jullie?

De kinderen die Bouw! hebben afgerond, komen op een speciale lijst, zodat we altijd kunnen nagaan hoe ze dit programma hebben doorgenomen. Dit is van groot belang bij het aanvragen van een onderzoek voor dyslexie. Bouw! is geldig als interventie binnen het dyslexie protocol.

Er zijn in elk leerjaar wel een aantal kinderen van wie wij zeggen: ‘gelukkig hebben zij geen dyslexie, met dank aan Bouw!’. Wanneer er consequent gewerkt wordt door de leerlingen voldoet Bouw! zeker aan de verwachtingen en behoedt het kinderen voor een grote achterstand of de diagnose dyslexie. Deze leerlingen kunnen na Bouw! meedoen op het niveau van de klas. Dat is heel goed voor hun zelfvertrouwen en zorgt bovendien voor meer leerplezier. Daar hebben ze hun gehele schooltijd profijt van!