Hulp bij de combinatie dyslexie en afasie

Blijf op de hoogte

Schrijf je in op de Lexima nieuwsbrief

Jelle, Webdesign assistent, juli 2015

Onlangs gaf Lexima een training bij Jelle, werkzaam als webdesign assistent. Voor dit werk schrijft hij onder andere teksten voor producten, blogs, vacatures en houdt hij een facebookpagina bij.
Zijn sterke kanten liggen bij de grafische vormgeving van websites en de inhoudelijke creativiteit en originaliteit van de teksten die hij schrijft. Hij ervaart echter belemmeringen door een combinatie van dyslexie en afasie. Deze combinatie van problematiek komt tot uiting bij het lezen en produceren van teksten. Voordat Jelle met Sprint en WoDy werkte, had hij veel extra ondersteuning nodig van collega’s voor het begrijpen van aangeboden teksten en het corrigeren van zijn eigen geschreven teksten. Dit kostte veel tijd. Door de inzet van WoDy en Sprint, kan Jelle zelfstandiger werken; hij maakt minder fouten, dus hoeven collega’s minder na te kijken. Ook geeft hij aan minder moe te zijn en meer energie over te houden om in zijn vrije tijd leuke dingen te ondernemen. Jelle heeft zelfs voldoende zelfvertrouwen gekregen om online een Google AdWords cursus gaan volgen. Deze cursus heeft hij laten voorlezen door WoDy en is maarliefst met een 8,8 geslaagd!

Jelle legt uit dat wanneer hij zelf een tekst leest, hij niet of nauwelijks begrijpt wat er staat. Dit komt onder andere doordat hij alleen de steekwoorden leest, snel vermoeid is, de concentratie verliest en met name kleine woorden door elkaar haalt (het woordje ‘is’ kan in zijn gedachten ‘bij’ worden, zonder dat hij zich daarvan bewust is).

Jelle geeft aan dat het hem helpt wanneer de teksten worden voorgelezen door Sprint; woorden worden altijd goed voorgelezen en de tekst wordt in z’n geheel voorgelezen (niet alleen steekwoorden). Zo hoeft hij niet te twijfelen wat er staat en of hij het goed leest, waardoor hij alle aandacht kan richten op de inhoud van de tekst en dus beter kan begrijpen wat er staat. De documenten die hij voor zijn werk moet lezen zijn zowel digitale documenten als papieren documenten (die niet digitaal beschikbaar zijn) in de Sprint markeerstiftenNederlandse en Engelse taal. Om papieren documenten te laten voorlezen door een computer, is het programma Sprint NL/EN (voorlezen voor Nederlands en Engels) + SprintOCR (gescande tekst omzetten naar voor te lezen tekst) een geschikt pakket. Bovendien kan met behulp van de markeerstiften in Sprint worden bijgehouden waar hij gebleven is met lezen. Ook kan hij belangrijke passages markeren, waardoor hij deze gemakkelijker terugvindt. De inzet van Sprint levert tijdwinst op, daar hij altijd ondersteuning van collega’s nodig had voor het lezen en goed begrijpen van teksten. Wanneer hij dit met Sprint doet, vergroot hij zijn zelfstandigheid. Bij het produceren van teksten zonder hulpmiddelen, geeft Jelle aan WoDy woordvoorspellerveel tijd kwijt te zijn met het nadenken over de spelling van een woord (s of z, f of v, d of t?/werkwoordspelling/woorden los of aan elkaar?). Dit is duidelijk terug te zien wanneer hij een paar zinnen typt. Bovendien zorgt zijn afasie ervoor dat hij andere woorden schrijft dan hij in zijn hoofd heeft (‘appel’ wordt ‘peer’ of ‘ik ben’ wordt ‘het is’).

Voor het produceren van correcte teksten, is WoDy een geschikte ondersteuning:

- Wanneer Jelle de foute letterkeuze maakt, voorspelt WoDy toch het juiste woord. Fouten worden hiermee voorkomen.

- Wanneer de spellingcontrole van Word niet de juiste suggestie geeft, kan WoDy als spellingcontrole gebruikt worden. Dat suggesties (die veel op elkaar lijken) kunnen worden voorgelezen, is hierbij van belang aangezien Jelle ook moeite heeft bij het lezen.

- Werkwoorden worden met blauw aangeduid en de vervoeging kan worden opgezocht. Fouten in de werkwoordspelling worden door Word niet gecorrigeerd, met WoDy worden deze fouten voorkomen.

- Homofonen (wand/want, stijl/steil etc.) worden in het groen aangeduid en de uitleg kan worden opgevraagd, ondersteund met een afbeelding. De spellingcontrole van Word zal deze woorden goed rekenen.

- Samengestelde woorden die uit elkaar worden getypt (voet bal, brandweer man etc.), worden gecorrigeerd in de voorspelling. De spellingcontrole van Word rekent de losse woorden goed.

- Vakjargon wordt bijgehouden tijdens het typen, waardoor de woordvoorspeller steeds sneller de juiste suggesties geeft.

- WoDy markeert zinnen die nagelezen worden met geel en woorden met blauw, waardoor te zien is hoe lang zinnen zijn en of er extra punten of komma’s gezet moeten worden.

- WoDy is flexibel in te zetten in verschillende programma’s. Dit is noodzakelijk voor het werk dat Jelle doet (Word, Google Chrome, Adobe (incl. fotoshop), e-mails).