Dyslexiesoftware verhoogt plezier in lezen

Bron: Dyslexiesoftware verhoogt plezier in lezen, Tijdschrift voor Remedial Teaching 2012/3, M. Hoenderken, J. Bachman, J. van den Berg, N. van Houwelingen, J. van Steenbergen, A. van der Weerden en A.Wiggers

Dyslexiesoftware (niet schrijven als dysleksi)Dyslexiesoftware (niet schrijven als dysleksi) heeft een positief effect op het lezen, de spellingsvaardigheid en het sociaal-emotioneel functioneren van leerlingen. Tevens zijn de ervaringen van gebruikers overwegend positief. Dit artikel geeft inzicht in deze en andere onderzoeksresultaten naar het gebruik van compenserende software in Nederland.

Om leerlingen met dyslexie te ondersteunen zijn er verschillende ICT-hulpmiddelen die remediërend en/of compenserend ingezet kunnen worden. Compenserende hulpmiddelen verminderen de belemmeringen die dyslexie met zich meebrengt, dagen dyslectici uit op hun eigen cognitieve niveau en maken hen meer zelfredzaam. De compenserende hulpmiddelen zijn te verdelen in voorleesapparaten, voorleessoftware en geavanceerde dyslexiesoftware. De meest gebruikte compenserende dyslexiesoftware zijn de programma’s Kurzweil 3000 en Sprint Plus. Beide zijn tekst-naar-spraak-software en bieden ondersteuning bij het lezen, schrijven en studeren. Zowel Kurzweil 3000 als Sprint Plus lezen digitale teksten voor in verschillende talen. Tevens wordt er meegesproken tijdens het typen en kan de leerling gebruikmaken van een sprekende spellingscontrole, woordvoorspeller en homofonenfunctie. In Kurzweil kunnen ook woorden opgezocht worden in het (beeld)woordenboek. Naast Kurzweil en Sprint Plus is er meer tekst-naar-spraak-software ontwikkeld, waaronder het programma Dolphin Easy Tutor. 

Bestaand onderzoek

Uit meerdere onderzoeken blijkt dat Kurzweil 3000 (IOWA, 2006-2007 & Elkind, 1998) en compenserende software in het algemeen (Hardenberg, Roetenberg & Kleintjens, 2010) bij (middelbare) scholieren en studenten een positief effect heeft op het technisch en begrijpend lezen. Daarnaast zijn er ook positieve effecten gevonden op het leestempo (Hecker, Burns, Elkind, Elkind & Katz, 2002; Elkind). Uit meerdere onderzoeken blijkt echter dat compenserende dyslexiesoftware op meer dan alleen het didactisch vlak effect heeft.

  • Ten eerste blijkt dat de zelfstandigheid toeneemt wanneer gewerkt wordt met dyslexiesoftware (Hardenberg et al.; IOWA).
  • Ten tweede blijkt dan de aandacht en concentratie verbetert bij (middelbare) scholieren en studenten (Hardenberg et al.; IOWA; Hecker et al.; Elkind).
  • Ten derde zijn er positieve effecten gevonden op de factoren stress en vermoeidheid (Hecker et al.; Elkind).
  • De studie van Chiang & Jacobs (2009) heeft positieve effecten gevonden op het academisch zelfbeeld en de taakuitvoering van middelbare scholieren.
  • Deze uitkomsten sluiten aan bij de resultaten van de IOWA-studie, waaruit blijkt dat scholieren een beter zelfbeeld ontwikkelen wanneer zij werken met Kurzweil 3000.
  • Daarnaast blijkt uit de studie van Hardenberg et al. dat het zelfvertrouwen verbetert bij het gebruik van dyslexiesoftware.

Samenvattend kan gesteld worden dat compenserende dyslexiesoftware een positief effect heeft op de leesprestaties, de zelfredzaamheid en op het sociaal emotioneel functioneren van een leerling. 

Lees het hele artikel >>